Hanes Trefeurig



Hyd 1894 yr oedd Trefeurig yn barsel, neu dref ddegwm, yn un o lawer, ym mhlwyf Llanbadarn Fawr, y plwyf mwyaf yng Nghymru. Yn 1894 trwy ddeddf llywodraeth leol fe grewyd plwyf sifil Trefeurig, a'i gyngor etholedig. Yr oedd plwyf Trefeurig yn un hirgul, yn ymestyn o Gogerddan hyd at Bumlumon. Hanerwyd ei hyd dan ad-drefniant llywodraeth leol yn 1987 a chreu uned fwy cryno, "Cymuned Trefeurig" bellach yn hytrach na "Plwyf Trefeurig", yn ymestyn o Gogerddan hyd at y Fuwch a'r Llo ar yr heol fynydd i Bonterwyd. Yn 1987 ychwanegwyd at Gymuned Trefeurig y rhan fwyaf o hen blwyf sifil Parsel Canol a darn o Dir-y-mynach. Mae Trefeurig yn cynnwys holl bentref Penrhyn-coch a'r pentrefi bychain Pen-bont Rhydybeddau, Cwmsymlog, Cwmerfyn, Salem, Llwyn-prysg, Cefn-llwyd, Bancydarren ac ychydig o Gapel Dewi.

LLIFOGYDD 9 Mehefin 2012

Dathlu 150 Ysgol Penrhyn-coch, RHAI LLUNIAU: Arddangosfa, Seremoni, Cyngerdd a Thractors
HANES YSGOL PENRHYN-COCH: DROS 500 o luniau, a 639 o ddarnau o'r Tincer
Hanes Ysgol Penrhyn-coch
Dafydd ap Gwilym
Rhyfel Byd Cyntaf
Ail Ryfel Byd
Crefydd ac Addysg
Diwydiant
Cysylltiad Brenhinol
Cymeriadau'r Gorffennol
Hen Gymeriadau Trefeurig, J. P. Evans, Y Siop, Bont-goch
Agoriad Pont Gogerddan 16.6.2000
Atgofion W Elfed Davies, Salem (1919-2002)Rhif 1
Bro fy Mebyd: Rhif 2


Priodas Cwmerfyn 29 Ebrill 1903


William James, Syfydrin a Margaret Jane Morgan, New Inn, Cwmerfyn


cwmerfyn


cwmerfyn


Margaret oedd mam Hilda Mason, New Inn. John James, Maes Meurig, rhes gefn 3ydd o'r chwith. John Thomas, New Inn? Enwau eraill, os gwelwch yn dda.

==

YSGOL TREFEURIG c. 1955/56


YSGOL TREFEURIG 1955/56?


Rhes gefn: Islwyn Hughes, Trawsnant; Mrs Carona Roberts, athrawes; Mavis Jones, Bwlchydderwen; Pat Williams, Y Darren; Eirian Griffiths, Lluest Fach; Delyth Jones, Bronhaulwen; Mair Morgan, Llety Caws; Eirlys Jones, Bwlchydderwen; Kathleen Furlong, Llwyn Prysg; Miss Evans, Llawr y Glyn; Gillian Davies, Maesmeurig; Eifion Lewis, Cwmerfyn Farm; Terry Prescott, Penbont; ?; Miss Leah Morgan, Penbont


Rhes flaen:David Prescott, Penbont; Margaret Jones, Bwlchydderwen; Catherine Sorrenson, Pant-y-Ffynnon; ?; Edward Furlong, Llwyn Prysg; Betty Prescott, Penbont; Dai Mason, Cwmisaf; Alun Hughes, Trawsnant; Aldwyth Hughes, Y Gelli; Elwyn Jones, Cemlyn; Merfyn Hughes, Trawsnant


Diolch i Dai Mason am y llun; ac i Delyth Ralphs am yr enwau


Bois y Pentre


bois


Rhes gefn - Ceinion Jones, Gwynfor Thomas, Dai Evans, Cefnllwyd, Alwyn Davies, Llwyngronw

Rhes ganol - Henry Davies, John Griffiths, Ffosygrafel, Richie Jenkins, Cwmbwa, Llew Evans, Ken Williams, Brondderw, Brian Evans, Bwthyn

Rhes flaen - Henry Thomas, Brian Davies, Griff Griffiths, Ffosygrafel, Nigel Davies, Eric Thomas, Dai James, y gyrrwr bws

DIOLCH i Brian Davies am anfon y llun

Salem 1932


CLICIWCH fan hyn i weld llun mwy o faint
Elfed Davies yw'r 5ed o'r dde. Pwy yw'r lleill?

Cwmerfyn



Horeb



Salem



Diolch i Brian Davies am y lluniau.

Yn 1941 penderfynnwyd cyhoeddi papur neu llyfr i'w rannu'n rhad i bob Cymro a Chymraes a aeth oddi cartref oherwydd y Rhyfel. Y Dddolen - Cofion Cymru. Cyhoeddwyd ail lyfr yn erbyn Gwyl Dewi yn 1944, trydydd yn yr Haf ac yna un ychwanegol at Wyl Dewi yn 1945; ac un pellach erbyn haf 1945. Yna yn 1946 cyhoeddwyd yr olaf.

Dyma lun o'r “Book Plate” oedd ar tudalen ddechrau'r llyfr olaf i ddathlu yr anrheg i bob derbynnydd. Mae'n eglur fod hwn wedi ei rhoi i'm nhad Elfed Davies yn y capel neu y festri yn Horeb. [Brian Davies]
Cofion Cymru



Rwyf hefyd yn cynnwys copi o dudalen cynnwys y llyfr: [Brian Davies]
Tudalen flaen



Angharad Fychan yn arwain Taith Gerdded Llynnoedd Trefeurig dan nawdd Cymdeithas Edward Llwyd a Chymdeithas Enwau leoedd Cymru. O flaen y Fuwch a'r Llo 2015

AF