ARDDANGOSFA GWRTHSEFYLL 15 Mehefin 2019



Gwrthsefyll 1


Gwrthsefyll 2


Saif y gerflun ar lechwedd a dyrra uwch dirwedd ucheldir Cymru, mae'r gwaith Gwrthsefyll yn atseinio adeiladedd siambr gladdu Neolithig, ond heb ei ddynwared. Mae'n wead ac yn blygion bwaog yn codi o'r ddaear, a charreg mwsoglyd yr oesoedd Neolithig yn cael ei ddisodli gan ymblethiad o fil o fandiau elastig.

Yma, fe ddynwared yr artist elfennau o dirwedd Cymru, gan ddefnyddio iaith weledol a dylanwadau diwylliannol sydd wedi dod i'w rhan ers byw yn Llundain. Mae'n priodi cerrig llonydd sydd wedi diffinio'r tirwedd ers cyn cof, gyda gwrthrych masgynhyrchiad, tafladwy, ac sy'n rhan annatod o dirlun materol de-ddwyrain Llundain. Ardal sy'n llawn siopau nwyddau rhad a siopau trin-gwallt aml-ddiwylliannol.

Mae'r hyn sy'n ymddangos yn gyfuniad bywgraffyddol, yn archwilio hefyd ein canfyddiad o'r hyn a grëir gan ddyn, h.y. y naturiol yn cyferbynnu a'r hyn a gynhyrchid yn fasnachol. Mae'r gweddillion Neolithig sy'n ymdoddi yn y dirwedd naturiol yn eistedd yn lletchwith wrth ymyl y bandiau elastig, cynnyrch synthetig sy'n cael eu troi allan gan ffatrïoedd pell, a'u cludo dros gyfandiroedd. Miloedd o flynyddoedd yn ôl bu i'r bobloedd Neolithig hefyd gynhyrchu gwrthrychau, fel y tystia llefydd a gyfeirir atynt fel 'ffatrïoedd bwyeill', e.e.ffatri fwyell Mynydd Rhiw ym Mhen Llŷn yn un o nifer. Torrwyd cerrig anferth o chwareli, a'u cludo dros y tir am gannoedd o filltiroedd, fel cerrig gleision a gludwyd o'r Preseli i greu Côr y Cewri. Saif bwlch amser rhwng y ddau fath o greu-gynhyrchu, ond diwallu anghenion dynol yr oes yw nod gyffredin y ddwy.

Wrth gyfuno gwrthrych cyn-hanesyddol ag un a fasgynhyrchwyd, crea'r artist creiriau posib sy'n talu teyrnged i adeiladedd Neolithig, tra ar yr un pryd yn adlewyrchu diwylliant defnyddwyr yr oes. Dyma ddiwylliant sydd mor anghynaladwy ag ydy yn amgylcheddol drychinebus, ac felly cwestiyna'r gwaith ein defnydd difater o adnoddau naturiol, ein hetifeddiaeth i'r blaned.